المسعودي ( مترجم : م . ابو القاسم پاينده )
19
التنبيه والإشراف ( فارسي )
چنان كه در عراق اگر بروزهاى بوارج باد دوام يابد و با آيد . در بغداد ، شمال از بالاى دجله و مجاورت سر من رأى و تكريت و ديار موصل وزد و ابرها را ببرد . ايام وزش باد مريسى در مصر برابر بوارج بغداد است زيرا مريسى در مصر در كانون اول ميوزد كه به قبطى آن را كيهك گويند و باد بوارج عراق در حزيران وزد . باد جنوب در بغداد از پايين دجله از مجاورت واسط و بصره وزد و دجله طغيان كند و ابر و باران فراوان شود . باد بوارج چهل روز دوام يابد ، مريسى نيز چهل روز دوام يابد . دو هرم بزرگ كه در سمت غربى فسطاط مصر است از عجايب بناهاى جهان است و هر يك چهارصد ذراع قطر دارد و با سنگهاى بزرگ به ترتيب بادهاى چهارگانه ساختهاند كه هر ركنى مقابل بادى است و باد جنوب بيشتر از همه در آن اثر دارد كه ركن مقابل خود را همى فرسايد . يكى از اين دو هرم قبر اغثاديمون و ديگرى قبر هرمس است كه ميان آنها نزديك هزار سال فاصله بوده است ، اغثاديمون پيشتر بوده است . مردم مصر كه قبطيانند پيش از ظهور مسيحيت معتقد نبوت ايشان بودهاند ، مطابق رأى صابيان كه پيمبرى را بوحى ندانند بلكه به نظر ايشان پيمبران نفوس پاكيزهاند كه از آلودگيهاى اين جهان صافى و مهذب شدهاند و مايههاى علوى با آنها يكى شده و از چگونگى چيزها پيش از وجود و هم از اسرار جهان خبر يافتهاند ، و مطالب ديگر گفتهاند كه وصف آن بدرازا مىكشد و بسيار كسان تحمل توضيح آن ندارند . بعضى عربان يمنى گويند اين دو هرم قبر شداد بن عاد و ديگر ملوك قديم ايشانست كه بروزگار سلف بر مصر تسلط يافتهاند و اينان عرب عاربه از عمالقه و ديگران بودهاند . ديگر اخبار اهرام را كه به نظر صابيان قبر پيكرهاى پاك است با اخبار طلسم خانهها كه در ديگر ديار مصر هست و خانهء عبادت ستارگان هفتگانه - پنج ستاره و دو نير - و ديگر گوهرهاى عقلانى